Basit çamaşır makinesi deterjanı: Sabun Cevizi

Çamaşırları yıkayan ”yemiş”, sabun cevizi. Ev temizliğinde bu kadar doğal bir ürün olamaz, kendi yaptığımız sirkenin hakkını yemeyelim elbette ki. Sabun cevizi temizlikte öylesine çok kullanım alanına sahip ve o kadar ilginç bir yemiş ki yazının çok uzun olmaması için epey bir çaba sarf etmem gerekecek …

Öncelikle sabun cevizi nedir kısaca bir tanıyalım. ”Sabun cevizi Himalayalar’da yetişen ve doğal olarak sabun üreten bir yemişdir. Bu sabuna ”saponin” denir, sürfaktan görevini yerine getiren doğal bir temizleyicidir, suyun yüzey gerilimini kırar ve çamaşırların dokusuna nüfuz ederek kiri suya aktarır. Sabun cevizini özellikle hassas cilde sahip olanlar, egzama ve alerjik cilt problemleri olanlar çok rahatlıkla kullanabilirler çünkü hem ciltte hem de çamaşırlarda oldukça yumuşak ve hassas bir temizlik sağlarlar.Sabun cevizi ağacı vahşi doğada yetişir yani herhangi zirai ilaç vs. tarzı kimyasallar kullanılmasına gerek kalmaz. Kısaca doğa ananın bizlere hediyesidir.” (kaynak: econuts)

Sabun cevizinin temizlikte o kadar çok kullanım alanı var ki! Örnek vermek gerekirse; şampuan, duş jeli, traş köpüğü, çamaşır deterjanı, bulaşık deterjanı, bulaşık makinesi deterjanı, el sabunu, cam temizliği, yüz sabunu vs. (kaynak: crunchy betty)

Sabun cevizini bana yurt dışında yaşayan kardeşim hediye etmişti. 1 kg’luk ürüne yaklaşık olarak 55-60 TL arası bir para vermiş. Plastik içinde hava almayacak şekilde paketlenmiş bez bir çantanın içinde yapıyorlar ürün satışını. Okuduğum kaynaklarda, poşet içinden çıkartılarak havalandrılmasını tavsiye ediyorlardı. Ben de tüm sabun cevizlerini yapışanları tek tek birbirinden ayırarak çarşafın üzerine serip 1 gün kadar beklettim. Sonrada üşenmedim saydım içinde kaç tane var diye. 300’e yakın sabun cevizi çıktı. (fayda/maliyet analizini birazdan yapacağım …)

Çamaşır deterjanı olarak nasıl kullanıyorum sorusuna gelirsek. Yaklaşık olarak 5-6 adet kadar sabun cevizini paketin içinden çıkan küçük bez kesenin içine yerleştiriyorum. Kesenin ağzını, yıkama sırasında sabun cevizleri çamaşırlara karışmasın diye sıkıca bağlıyorum.

Çamaşırları makinenin içine kese ile beraber yerleştiriyorum. Makineyi çalıştırıyorum, hepsi bu :) Çamaşırlarımı genelde 40 derecede yıkıyorum. 5 adet sabun cevizi ortalama olarak 10-12 yıkama sağlıyor. Fakat 10 yıkamayı geçmenizi pek tavsiye etmem. 10 yıkamadan sonra sabun cevizleri aşağıdaki resimde göründüğü gibi kurumuş ve küçülmüş hale geliyor.

Sabun cevizinin kendine has hafif sirkemsi gibi çok değişik bir kokusu var. Artık kullanılamayacak hale geldiğinin en büyük belirtilerinden bir tanesi bu kokunun olmayışı. Sabun cevizlerinin bulunduğu keseyi çamaşır makinesinden çıkarttıktan sonra ıslakken koklayın, keskin bir koku alamıyorsanız eğer çamaşır yıkarken artık bunları kullanmayın.

Benim zamanında aklıma gelen soruyu belki siz de bu yazıyı okurken sormuşsunuzdur kendi kendinize. Durulama sırasında ne oluyor peki? Önemli bir soru çünkü bez kese durulama sırasında da hala makinenin içinde. Merak etmeyin olumsuz hiç bir şey olmuyor. Şöyle açıklayayım durumu. Sabun cevizinde bulunan saponinin aktifleşebilmesi için suyun sıcak olması gerekiyor. Yani durulama suyu gibi soğuk sularda saponin salgılaması çok ama çok az oluyor. Bu çıkan miktarda çamaşırın yumuşamasına yardımcı oluyor diye okumuştum.

Çamaşırlar kokusuz çıkıyor. Yani nasıl anlatsam, sanırım anlatamayacağım çünkü bu satırları yazarken epey düşündüm neye benzediğini yada benzemediğini anlatabilmek için. Şu kadarını söyleyeyim, kötü kokmuyor kesinlikle. Eğer lekeli bir kıyafet yıkayacaksanız, marketten satın aldığınız deterjanı kullandığınızda nasıl ön bir işlemden geçiriyorsanız, sabun cevizi içinde aynı işlem geçerli.

Sabun cevizinin üzerine sıcak su ekleyip kavanozu salladığınızda ise;

oluşan köpüklere sizler de şahit oldunuz. Bu köpükler saponinden kaynaklanıyor.

Sabun cevizi ile ilgili daha detaylı bilgiler okumak istiyorsanız, konuyla ilgili aldığım notlar aşağıdadır. Türkiye’de satışı umarım yaygınlaşır çünkü ekolojik ürünlere meraklı olanların kesinlikle vazgeçemeyecekleri bir ürün bence.

Not1: Çamaşırlar yıkandıktan sonra sabun cevizlerinin olduğu kesenin ağzı açık olacak şekilde uygun bir yere asın kurusun.

Not2: Sabun cevizlerini, diğer yemiş türlerinde olduğu gibi direkt güneş ve ışık alan, nemli ve sıcak ortamlarda muhafaza etmeyin. Nem sabun cevizlerinin saponin salgılamasını neden olup ömrünü kısaltır. Nemsiz, serin ve ışık almayan bir dolapta vs. kullanmadığınız sabun cevizlerini muhafaza edebilirsiniz.

Not3: Sabun ceviziyle yıkama yaparken çamaşır makinenizin yumuşatıcı gözüne sirke koyabilirsiniz.

Not4: Çamaşırlarınızı 30 derece gibi düşük ısılarda yıkamayı tercih ediyorsanız eğer sabun cevizini makinenin içine yerleştirerek kullanmayın. Düşük ısılarda saponin devreye giremiyor çünkü. Bunun yerine ”demleme” yöntemini kullanabilirsiniz. 1 su bardağı sıcak suyun içine keseyi koyun, 5-10 dakika bekleyin. Saponin suya işleyecektir, sonrasında suyu makinenizin çamaşır deterjanı bölümüne döküp makinenizi çalıştırın.

Not5: Sabun cevizi kullanmanın fayda/maliyet analizine gelince;

5 adet sabun ceviziyle yaklaşık olarak 10 yıkama yapabiliyoruz. Demek ki 1 kg yani ortalama 300 adet sabun ceviziyle 600 yıkama gerçekleşecek. Haftada 2 kere çamaşır yıkandığını varsayalım. Sonuçta elimizde bize neredeyse 6 yıl yetecek bir deterjan olmuş oluyor. Yıkama başı maliyeti hesaplamaya gerek bile yok!

Not6: Sabun ceviziyle ilgili farklı kullanım alanlarının anlatıldığı ”sorma bulma dünyası” bu konuyu daha detaylı araştırmak isteyenler için güzel bir kaynak.

Reklamlar

17 thoughts on “Basit çamaşır makinesi deterjanı: Sabun Cevizi

    • sabun cevizinden sıvı yapmayı denemediğim için sorunuza cevap veremeyeceğim. ama daha koyu kıvamlı sıvı yapmak için sabun cevizi adedini fazla tutup su miktarını daha az kullanarak yapmayı deneyebilirsiniz.

      • tesekkür ederim bir de sizin önerdiğiniz gibi deneyeceğim.bir sorum daha var bebeğimin kıyafetlerinde meyve lekeleri çıkmıyor sabun cevizi ile yıkayınca .acaba bunun için de bir öneriniz var mı;?

      • konvansiyonel (organik olmayan) deterjanlarla lekeli çamaşırlarınızı yıkadığınızda nasıl bir ön işlemden geçiriyorsanız aynı şey sabun cevizi içinde geçerli. ben çoğunlukla leke oluştuğu an sabunla ön işlemden geçiriyorum sonra sabun ceviziyle yıkıyorum.

  1. Bende sabun cevizini çok aradı. En sonunda sabun ceviziyle temizlik ürünleri üreten bir firma buldum. Meteoru marketine sistemine göre çalışıyor yani piyasada bulanıyorsunuz. Yaklaşık 2 aydır kullanıyorum gayet memnunum tabi limon tuzu karbonlar ve sirke vazgeçilmezim.

  2. Daha önceleri bir kez sabuncevizi aldım ve kullandım. Ancak çok pahalı olması nedeniyle, farklı bir saponin kaynağı arayışına girdim. Aynı özellikte, Anadoluda önceden beri kullanılagelen, oldukça ucuz, ülkemizde bol miktarda yetişen ve hemen hemen tüm aktarlardan bulabileceğiniz, sabun cevizinden çoooook daha ucuz bir bitki olan çövenköküne ulaştım. Sabunotu diye de biliniyor. Çok güzel beyaz çiçekleri bulunur. Bu bitkinin kurutulmuş, odunsu hale gelmiş kökünü aktarlardan alabilirsiniz. Bir miktar suda kaynattığınızda içerdiği saponin sıcak suya geçiyor. Hatta kaynatırken dikkat edin köpürüp taşabilir bile. Bu sıvıyı özellikle hassas çamaşırlar ve yünlülerde kullanmanızı tavsiye ederim. Ben tülleri yıkarken oluşan köpüğe inanamamıştım.
    Çöven kökü aynı zamanda gıdalarda da kullanılıyor. Yani hiçbir zararı olmayan tamamen güvenilir bir bitki.
    Denemedim ama, tahminimce aynı sabuncevizi gibi bir miktarı bir keseye konularak direkt makinaya da konabilir diye düşünüyorum.

    • merhaba,

      çöven otu ile ilgili yorumunuz için teşekkür ederim. çok haklısınız, sabun cevizi yerine kullanılabilecek doğal kaynaklardan bir tanesi olduğuna dair ben de farklı kaynaklarda okumuştum. hem de yerel bir kaynak :)

      kendinize bir blog açmayı hiç düşündünüz mü? ben sizin yorumlarınızı okumaktan çok keyif alıyorum, bu tarz konularda bilgili ve meraklı olduğunuz hemen fark ediliyor.

      • Merhaba, güzel yanıtınız için teşekkür ederim. Deneyim ve birikimlerimi paylaşmayı çok önemsiyorum. Ancak o kadar yoğunum ki blog açmayı düşünemiyorum bile. Bloga yeterince zaman ve emek verememekten korkarım. Araştırma ve deneyimlerimi sadece yakın çevrem ve dostlarımla paylaşıyorum şimdilik. Yorumlarım için yazdıklarınız beni onurlandırdı. Her ne kadar blogunuzu yeni keşfetmiş olsam da, büyük bir keyifle izliyorum. Yeni paylaşımlarda bulunmak umuduyla…

  3. Merhaba, siz aynı sabun cevizlerini 10 kez daha kullanabileceğimizi yazmışsınız. Satın aldığım sitede ise 2-3 kez diyor, diğer satış yapan site yanılmıyorsam 4 kez diyordu. Bu sayı farkı neden acaba, fikrinizi alabilir miyim? Tabii ki sizin verdiğiniz miktarı uygulamak isterim:) Fakat sormak istedim.
    Teşekkürler

    • merhaba, sabun cevizlerinin kaç yıkama kullanılabileceği konusu bence birçok değişkene bağlı. Örneğin kullandığınız suyun sertlik derecesi, yıkama sıcaklığı, sabun cevizinin kalitesi, içindeki saponin miktarı ve yıkama sırasında toplamda kaç adet kullandığınız vs. gibi değişkenler bence önemli.

      sabun cevizlerini koyduğum keseyi ben her yıkama sonrası kokluyorum eğer kendine has kokusunu alamıyorsam yeni sabun cevizlerini kullanma vaktinin geldiğini anlıyorum. bu benim kullandığım yöntem. umarım verdiğim örneklerle sorunuza açıklayıcı bir cevap verebilmişimdir.

Yorumlar kapalı.